Sex and drugs and rock and roll

H δεκαετία  1960

1960 blog 1

Mes chères amies,

Σκωτσέζικο ντους,  ο καλός και ο κακός δεσμώτης, το γιν και το γιανγκ, το καρότο και το μαστίγιο. Αυτό είναι το νέο μου πρόσωπο, στη σκιώδη και στην ηλιόλουστη μορφή του. Από τη μια σας παρουσιάζω απόψεις όπως στο φαντασμαγορικό συγγραφικό πόνημα,   Δίαιτες,δίαιτες, δίαιτες…..,  που  εκθειάζει τις γυναικείες καμπύλες και αποθεώνει τις γεμάτες  πάθος γυναίκες που ξέρουν να γλεντούν τη ζωή τους και από την άλλη ,καπάκι, σας παρουσιάζω τη δεκαετία του ΄60, με τα super mini, τα κολλητά ίσια παντελόνια, τo girly style,  τη λεπτή και εύθραυστη σιλουέτα, πρότυπα που προϋποθέτουν τουλάχιστον δέκα κιλά κάτω από το κανονικό σας βάρος. Μην ανησυχείτε όμως, δεκαετία ήταν και πέρασε.  Το μόνο πρόβλημα είναι κάποιοι σχεδιαστές μόδας που αντί να αποτελέσουν πρωτοπορεία και να πάνε τον σχεδιασμό  ένα βήμα μπροστά από το σήμερα, (   Japanese Fashion Designers,   The Antwerp Six etc, etc)   ¨επιστρέφουν¨ στις προηγούμενες δεκαετίες, ¨εμπνεόμενοι¨ από αυτές, σερβίροντας ξαναζεσταμένο φαγητό. Αγνοείστε τους, αν το στυλ της δεκαετίας δεν ταιριάζει στο σωματότυπο σας.

1960 blog 2

Twiggy was the world’s first supermodel: a skinny kid with the face of an angel who became an icon.
 

Πανέμορφες μου, ήρθε η ώρα να γνωρίσετε από κοντά την περίφημη δεκαετία του  1960, ένα απίστευτο συνοθύλευμα τέχνης, πολιτικής, σεξουαλικής απελευθέρωσης, αμφισβήτησης, νέων μουσικών ρευμάτων, ανατρεπτικού κινηματογράφου,εξαιρετικής κοινωνικής κοινητικότητας, εξεγερμένων φοιτητών, που επηρρεάζουν τη μόδα σε ένα μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία της ,το οποίο ποτέ δεν το συναντήσαμε ή δε θα το συναντήσουμε σ’ αυτήν την κλίμακα ίσως στο μέλλον.

Στην Ευρώπη, η μεταπολεμική γενιά των Baby-boom φτάνει στην ενηλικίωση στα χρόνια του 1960 και εγκαταλείπει τις επαναστατικές ιδέες της που κράτησαν περίπου ως τα τέλη της δεκαετίας του ’50. Μέχρι τότε, η νεολαία δεν είχε ποτέ παίξει τόσο σημαντικό κοινωνικό ρόλο σε όλους τους τομείς της ζωής : στο δυτικό κόσμο, η νεολαία γίνεται το απόλυτο ιδανικό στον τομέα της μόδας, αναδεικνύεται σε ξεχωριστό κοινωνικό μοντέλο.

Οι νέοι αποτελούν μία σημαντική ομάδα καταναλωτών που δεν απευθύνεται στην υψηλή ραπτική αλλά απαιτεί μια μόδα φθηνή, πιο κοντά στην υπαρξιακή της φιλοσοφία. Έτσι, η μόδα χάνει τον ελιτίστικο χαρακτήρα της για να μεταμορφωθεί σε μαζικό φαινόμενο, με στόχο κατά κύριο λόγο τους νέους. Φτάνει ακόμη να εκδηλώσει – κυρίως προς τα τέλη της δεκαετίας – και πολιτικές θέσεις.

Η γενιά αυτή λοιπόν απορρίπτει την αστική ηθική και τις συμβατικότητες τις οποίες θεωρεί υποκρισία. Η νομιμοποίηση του αντισυλληπτικού χαπιού υπόσχεται επιτέλους μία σεξουαλικότητα απαλλαγμένη από το φόβο της εγκυμοσύνης και των αστικών απαγορεύσεων. Η αγορά των βιβλίων και των φιλμ με σεξουαλικό περιεχόμενο φτάνει στο απόγειό της, το σεξ δεν είναι πια ταμπού, και ύστερα βεβαίως από τον πουριτανισμό των προηγούμενων δεκαετιών, βλέπουμε να επιβάλλονται νέες νόρμες που σηματοδοτούν παράλληλα και νέες πιέσεις : για να είναι κανείς “in” πρέπει να είναι «απελευθερωμένος».

Η πίστη μέσα στο ζευγάρι θεωρείται πια αξία ξεπερασμένη. Το μοντέλο της κομψής αστής αφήνει τη θέση του στο μοντέλο της «γυναίκας – παιδούλας», με τους αφελείς τρόπους, που περιεργάζεται τον κόσμο με μεγάλα μάτια γεμάτα απορία. Το ζητούμενο είναι να είσαι νέα και σέξυ. Αυτό άλλωστε μαρτυρούν τα διαφανή πουκάμισα και οι μίνι φούστες. Η Twiggy γίνεται το Νο 1 τοπ-μόντελ. Με την παιδική της σιλουέτα όπου δεν υπάρχει γυναικεία καμπύλη, δημιουργεί αίσθηση και σκανδαλίζει .

1960 blog 3

Η κοινωνική κινητικότητα, τολμηρή φωτογραφία μόδας, το  να ταξιδεύει  κάποιος ευκολότερα στο εξωτερικό, ο πόλεμος του Βιετνάμ, νέα μουσική των Beatles και η αντιγραφή  του hairstyle τους,οι  ρετρό στρατιωτικές  στολές και τα  έθνικ ρούχα,τα  μιούζικαλ, η λαϊκή τέχνη και ο κινηματογράφος,  όλα επηρέασαν τη μόδα.

1960 blog 4

The Beatles

Από το 1964 η εφηβική επιρροή προκάλεσε την άνοδο του ποδόγυρου  και οι περισσότερες νέες κοπέλες φορούσαν μέχρι το μέσο του μηρού μήκους ρούχα σε καθημερινή βάση. Το πουλόβερ-φόρεμα ήταν επίσης πολύ δημοφιλές σε νεαρά κορίτσια από το 1961 και μετά, μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’60, όταν άλλα καινούρια σχέδια εμφανίστηκαν. Το 1965 είδε την πρεμιέρα των jupe-culottes, σε op-art ή ζωντανά χρωματιστά σχέδια (Peter Max ή Pucci), και ήταν ιδιαίτερα  δημοφιλή, γιατί  είχαν την ελευθερία του παντελονιού, αλλά έμοιαζαν με κανονική φούστα. Φόρεμα του 1966 είναι το  «φόρεμα baby doll «, μερικές φορές από  διαφανές σιφόν, που φοριέται πάνω από εσώρουχα.

Από τα μέσα της δεκαετίας όμως, η μίνι φούστα ή τα hot pants που συχνά φοριούνται με go-go boots, ήταν αποκαλυπτικά για τα πόδια, τα  bodywear ήταν αποκαλυπτικά για τις καμπύλες.

Το 1966 ήταν το έτος της μίνι φούστας. Αναγνωρίζεται ευρέως ως το πνευματικό τέκνο της Mary Quant, ένα μίνι, αρχικά,  ήταν 4-5 εκατοστά πάνω από το γόνατο στη Νέα Υόρκη και 7-8 εκατοστά πάνω από το γόνατο στο Λονδίνο.  Δεν θα ήταν σωστό να υποστηρίξουμε  ότι  η Mary Quant  εφηύρε τη μόδα της  μίνι φούστας . Το 1965 πήρε την ιδέα από τα  σχέδια  του Courrèges  του 1964 σε φούστες με μικρότερο μέγεθος  που τις έκανε ακόμη μικρότερες για το παζάρι της μπουτίκ του.  Δικαίως  όμως θεωρείται ότι  έκανε  δημοφιλές ένα στυλ που δεν είχε απογειωθεί όταν έκανε το ντεμπούτο του νωρίτερα.

1960 blog 5

Mary Quant

Η Quant βρήκε στο Λονδίνο τα κορίτσια που ήταν πάρα πολύ πρόθυμα να δοκιμάσουν νέες τολμηρές κοντές φούστες . Η τάση της μόδας απογειώθηκε επειδή ήταν κάτι  τόσο διαφορετικό και για  να το φορέσει κάποια θα έπρεπε να είναι νέα και να ξεφύγει από την εξάρτηση των ενηλίκων που ήταν τόσο αμφιλεγόμενη. Το Quant στυλ έγινε σύντομα γνωστό ως το Look Τσέλσι, με ρούχα που σχεδιάζονται να είναι απλά, με καθαρή κοπή και μικρά και  σχεδόν πάντα συνοδεύονται με λευκά ,girly κολάρα. Η Quant έχει αντιγραφεί παντού και ένα άλλο διάσημο όνομα της δεκαετίας του εξήντα ήταν η Barbara Hulanicki της Biba, hit boutique της δεκαετίας του εξήντα που αγάπησαν τα κορίτσια για την  μοντέρνα, funky εμφάνιση σε προσιτή τιμή.

Η Mary Quant επίσης ,υιοθέτησε  ένα έντονα γεωμετρικό χτένισμα, ενώ  ένα από τα πιο διάσημα κουρέματα της εποχής ήταν το 5 σημείων κοπής από τον Vidal Sassoon, ο οποίος λανσάρει μια νέα μορφή του bob με όγκο και συμμετρία.  Τα μαλλιά των γυναικών ήταν τότε είτε πολύ κοντά ή πολύ μακριά με μακιγιάζ έντονο με ψεύτικες τεράστιες βλεφαρίδες και μάσκαρα.

Σ’ αυτή τη δεκαετία, για πρώτη φορά τα μανεκέν επιβάλλονται ως ξεχωριστές βεντέτες. Την ίδια στιγμή με τους φωτογράφους και τους δημιουργούς μόδας, συναγωνίζονται τις σταρ του σινεμά στις προτιμήσεις του κοινού.

Μοντέλα όπως η Twiggy , η Βερούσκα, η Jean Shrimpton,η Marisa Berenson, η Peggy Moffitt αποτελούν τα κυρίαρχα πρότυπα ομορφιάς.

1960 blog 6

Twiggy, Lesley Hornby Lawson

1960 blog 7

Veruschka von Lehndorff

1960 blog 8

Jean Shrimpton

1960 blog 9

Marisa Berenson (εγγονή της περίφημης Elsa Schiaparelli)

1960 blog 10

Peggy Moffitt

Προς το τέλος της δεκαετίας, οι γυναίκες φορούσαν φούστες αγροτών ή γιαγιάς φορέματα με κοντόχοντρα παπούτσια.Το Unisex ντύσιμο ήταν πολύ δημοφιλές, και  χαρακτηρίζεται από  το καμπάνα τζιν, χάντρες, και στολισμένα t-shirts με πολλά χρώματα.Μαύροι και των δύο φύλων είχαν τα μαλλιά τους σε  αφρο-στυλ. Και τα δύο φύλα είχαν τα μαλλιά τους, είτε κατσαρά ή μακριά και ίσια.

Παρακινημένη από το χάσμα και τις διαφορές των γενιών και από τη σοβαρότητα της παγκόσμιας κρίσης, η νεολαία πολιτικοποιείται. Στις Ηνωμένες Πολιτείες όπως και στην Ευρώπη, παρατηρούμε μία σκληρή αντίσταση στη σκληρότητα των θέσεων κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου. Οι αντιδραστικοί διαμαρτύρονται ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ με το σύνθημα «κάντε έρωτα, όχι πόλεμο» και το κύμα των εξεγερμένων φοιτητών διασχίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες για να φτάσει στην Ευρώπη και την Ιαπωνία το 1968.

1960 blog 11

Mai 1968

Προκειμένου να εκδηλώσουν την αντίδρασή τους αυτή, οι νέοι υιοθετούν στη συνέχεια, το look Hippie: άνδρες και γυναίκες περπατούν ξυπόλυτοι – ή τουλάχιστον με σανδάλια – έχουν μακριά μαλλιά, φορούν μπιζού, τζην και πουκάμισα με πολύχρωμα λουλουδάτα σχέδια. Τα λουλουδάτα φορέματα, μακριά και άνετα, αρέσουν πολύ στις νεαρές γυναίκες. Με τον τρόπο αυτόν δείχνουν την αγάπη τους για τη φύση, τον έρωτα και την ειρήνη – όπως δηλώνει και το σύνθημα «Peace and Love» – και έχουν τη θεωρία ότι μία ολιγαρκής ζωή μπορεί να αντικαταστήσει με επιτυχία τη φρενίτιδα της κατανάλωσης. Αυτή η αντί-Μόδα λοιπόν είναι η εκδήλωση μίας στάσης ζωής.

1960 blog 12

Hippie group, San Fransisco 1967 (photo by Irving Penn)

Μπορεί κανείς να πει πολλά για το στυλ των beatniks που απορρίπτουν την αστική κοινωνία και το θεσμό της εργασίας και ντύνονται με τρόπο ανατρεπτικό. Hippies και beatniks τραγουδούν τον ελεύθερο έρωτα και πιστεύουν στη δυνατότητα να φτάσουν σε ένα υπέρτατο επίπεδο συνείδησης με τη βοήθεια παραισθησιογόνων.

Αυτά τα δύο μεγάλα κινήματα των νέων της δεκαετίας του ’60, εξαπλώνονται γρήγορα σε όλον τον κόσμο. Η εμπορικοποίηση του στυλ  Hippie  θα οδηγήσει τη Μόδα στο να κυριευτεί κυριολεκτικά απ’ αυτό, το οποίο απέχει πλέον αρκετά από το ιδεολογικό υπόβαθρο αυτού του κινήματος. Μακριές φούστες, σάλι και μαντήλι στο κεφάλι και δαντελωτά πουκάμισα στο στυλ της γιαγιάς, αλλά και άλλα ρούχα ρετρό, απαντώνται στα μαγαζιά σε μεγάλες ποσότητες και χαμηλή τιμή. Οι πωλήσεις ανεβαίνουν στο κατακόρυφο.

1960 blog 13

Ο κινηματογράφος αποτελεί μία μεγάλη πηγή επιρροής για τη μόδα.Η Audrey Hepburn παραμένει μία «βεντέτα» πολύ δημοφιλής. Η λεπτή, ψηλή και εύθραυστη σιλουέτα της ταιριάζει απόλυτα με το νεανικό κομψό μοντέλο – πρότυπο της εποχής.

1960 blog 14

Η Brigitte Bardot είναι στους αντίποδες της εύθραυστης Audrey. Στη δεκαετία αυτή, η «βασίλισσα των καμπυλών» χαίρει τεράστιας επιτυχίας και αποδοχής. Στην ταινία «Viva Maria» του Louis Malle, παίζει στο πλάι της Jeanne Moreau, της οποίας η ομορφιά λιγότερο παραδοσιακή αλλά ιδιαίτερα εκφραστική – προσφέρει μία αντίθεση με αυτή της ΒΒ. Η Jeanne Moreau γυρίζει ταινίες με τον Λουί Μπουνιουέλ, τον Φρανσουά Τρυφώ και θεωρείται το αντίθετο της Κατρίν Ντενέβ, ξανθιά καλλονή, ψυχρή και απόμακρη.

1960 blog 15

Αυτή η τελευταία χρωστά τη φήμη της στο φιλμ του Μπουνιουέλ «Η Ωραία της Ημέρας», το οποίο προκαλεί σκάνδαλο. Σε ένα άλλο πλάνο βρίσκεται η Σοφία Λόρεν, η οποία φτάνει στη δεκαετία αυτή στο απόγειο της καριέρας της. Όλες αυτές οι «βεντέτες» σηματοδοτούν την εικόνα – πρότυπο της δεκαετίας του ’60.

Ο  Μικελάντζελο Αντονιόνι, εμπνευσμένος από το διάσημο φωτογράφο David Bailey – που ενσαρκώνει τη λονδρέζικη αντι-κουλτούρα – κάνει τον φωτογράφο μόδας το κεντρικό πρόσωπο της ταινίας του “Blow Up” (1966), δίνοντας στο μανεκέν Βερούσκα το ρόλο ενός cover-girl.

1960 blog 16

Michelangelo Antonioni

1960 blog 17

Blow-Up, 1966 film directed by Michelangelo Antonioni

Ήδη από τη δεκαετία του ’50, η μουσική ποπ είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας των νέων, κάτι που συνεχίζει βέβαια και στη δεκαετία του ’60. Η μουσική ποπ της δεκαετίας του ’50 και οι βεντέτες που ανέδειξε συνέβαλαν στο να γίνουν δημοφιλή τα φαρδιά σακάκια, οι στενές γραβάτες για τους άνδρες, όπως οι φούστες με φουρώ και οι αλογοουρές για τις κοπέλες.

Στη δεκαετία του ’60, η εικόνα αυτή διαφοροποιείται. Οι Beatles, που παρουσιάζονται με μαύρα δερμάτινα ρούχα στην αρχή της καριέρας τους, εγκαταλείπουν σύντομα αυτή την ενδυμασία και υιοθετούν το κοστούμι. Αν και φοράνε επίσης jeans και tee-shirts, οι “The Who” προτιμούν και αυτοί κοστούμια  για τις σκηνικές τους παρουσίες. Τα κοστούμια με κολλητά παντελόνια χωρίς ρεβέρ, τα εμπριμέ σακάκια στυλ Μάο, τα πουκάμισα με βολάν αντιγράφονται από τους θαυμαστές τους.

1960 blog 18

“The Who”

Οι νέοι που είναι πολιτικά στρατευμένοι προτιμούν τα jeans και το παρκά, όπως ο Μπομπ Ντύλαν και η Τζόαν Μπαέζ, τα είδωλά τους που η μουσική τους επηρεάζεται από το αμερικανικό φολκλόρ.

1960 blog19

Joan Baez, Bob Dylan

Όλοι αυτοί οι μουσικοί εμφανίζονται για πρώτη φορά το 1969 στο φεστιβάλ του Woodstock, γεγονός – σταθμός και σύμβολο του τρόπου ζωής της γενιάς  Hippie.Κοντά σε γνωστά γκρουπ όπως οι Who και ο Santana, βλέπουμε καλλιτέχνες όπως η Janis Joplin και ο Jimmy Hendrix, οι οποίοι ένα χρόνο μετά τον πρόωρο θάνατό τους, θα γίνουν πραγματικές φιγούρες cult. Η διεθνής επιτυχία του μεγάλου κιθαρίστα Jimmy Hendrix σηματοδοτεί την παγκόσμια «πέραση» των μαύρων καλλιτεχνών.

1960 blog 20

Jimmy Hendrix

Το ενδυματολογικό του στυλ, ταυτόχρονα υπερβολικό και ατημέλητο, που αναμιγνύει uniforme, ντύσιμο έθνικ και patchwork και η afro κόμμωσή του, αντιπροσωπεύουν μία ηθελημένη πρόκληση για όλους τους συντηρητικούς αμερικανούς, όπως άλλωστε και η παραποιημένη εκτέλεση του αμερικανικού εθνικού ύμνου, που παίζει στο φεστιβάλ.

Όποια και να είναι η οικονομική τους κατάσταση, είναι όλο και περισσότεροι αυτοί που ακολουθούν τη μόδα. Σταδιακά, η κατασκευή, η μεταφορά και η διανομή των ρούχων είναι ολοένα και λιγότερο ακριβή, χάρη στις εμπορικές σχέσεις με τις χώρες με χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο, όπου το κόστος παραγωγής είναι χαμηλότερο. Η αγορά ενός ρούχου δεν είναι πια μια μακροχρόνια επένδυση. Είναι το προϊόν μιας ημέρας που πωλείται σε ένα πολυκατάστημα και που το αγοράζουμε αυθόρμητα γιατί μας αρέσει, το «καταναλώνουμε» και σε σύντομο χρονικό διάστημα το πετάμε για να το αντικαταστήσουμε με κάτι καινούργιο. Βλέπουμε να εμφανίζονται οι πρώτες εταιρείες πώλησης δι΄ αλληλογραφίας που απευθύνονται αποκλειστικά στους νέους και τα μεγάλα μαγαζιά διαθέτουν τμήματα για τη «Μόδα τζούνιορ». Μπουτίκ ανοίγουν λίγο – πολύ παντού : προτείνουν ρούχα chic και νεανικά, ξεχωρίζουν από τα μεγάλα μαγαζιά ή τις παραδοσιακές μπουτίκ από τη μουσική που ακούγεται και από την πρωτοποριακή διακόσμηση του χώρου.

1960 blog 21

Από τις αλλαγές αυτές δεν ξεφεύγουν και οι Οίκοι Μόδας. Ορισμένοι προσαρμόζονται και επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στο Prêt-à-Porter σε ένα είδος βιομηχανικής παραγωγής. Ρούχα σε μεγάλες ποσότητες, σχεδιασμένα από κάποιον διάσημο στυλίστα, ρούχα καλής ποιότητας και σε τιμή κάπως ανεβασμένη. Η υψηλή ραπτική, η Μόδα δηλαδή κατά παραγγελία που ράβει ρούχα στο χέρι, δεν αποφέρει χρήματα στον Οίκο, όμως ο ρόλος της είναι σημαντικός αφού διαφυλάσσει την εικόνα και το γόητρο του Οίκου (όπως δηλαδή συμβαίνει και σήμερα).

Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’60, σχεδόν όλοι οι μεγάλοι Οίκοι έχουν να παρουσιάσουν μία κολεξιόν Prêt-à-Porter. Παράλληλα με τα ντεφιλέ της υψηλής ραπτικής, κάθε χρόνο οργανώνονται δύο ντεφιλέ, Prêt-à-Porter, στο Παρίσι και στο Μιλάνο. Οι νέοι ζητούν ρούχα προσιτά και απορρίπτουν τις μοναδικές δημιουργίες που πωλούνται σε απαγορευτικές τιμές. Η βιομηχανία της Μόδας εντείνει ακόμη περισσότερο αυτή τη διάθεση των νέων, κάνοντας πιο γρήγορες τις αλλαγές στις τάσεις της μόδας.

1960 blog 22

Για να μπορέσει λοιπόν να αξιοποιήσει τα αποτελέσματα των νέων μεθόδων παραγωγής, πρέπει να κατακτήσει νέες αγορές, πράγμα που απαιτεί νέα βήματα στις τεχνικές κατασκευής. Έτσι λοιπόν φτάνουμε σε επίπεδα όπου η προσφορά και η ζήτηση εξισορροπούνται, για να φτάσουν σε επίπεδα συγχρονισμού χωρίς προηγούμενο.

Στα μάτια των κατασκευαστών, οι υποσχέσεις για κατανάλωση είναι χωρίς όριο. Μερικά μεγάλα ονόματα της Μόδας δε διστάζουν να επεκταθούν και να επιβληθούν τελικά στην παγκόσμια αγορά – ένα παράδειγμα αποτελεί ο Pierre Cardin, ο οποίος μπαίνει στο χώρο του marketing και χαράζει μια νέα πολιτική για τη φίρμα του.

Πολλές από τις μόδες της δεκαετίας του 1960 υπήρξαν λόγω των υφασμάτων. Εισήγαγαν νέες ιδιότητες στο  ύφασμα τα  συνθετικά υλικά όταν αναμίχθηκαν με φυσικές ίνες και  υπήρξε βελτιωμένη απόδοση σε φθορά. Κάποια είχαν εφευρεθεί χρόνια νωρίτερα στη δεκαετία του 1930 και του 1940, αλλά ήταν μόνο στη δεκαετία του ’60 τεράστιες εγκαταστάσεις παραγωγής συνθετικών ινών ξεπήδησαν σε παγκόσμιο επίπεδο.

1960 blog 23

Το φαινόμενο της μόδας των μαζών αντικατοπτρίζει την εξέλιξη της εικόνας του κατασκευαστή. Οι μεγάλοι οίκοι μόδας (της Γαλλίας κατά κύριο λόγο) δεν είναι πλέον οι μόνοι που υπαγορεύουν τη μόδα. Στο εξής, η κουλτούρα των νέων θα δημιουργήσει τη δική της μόδα, που στη συνέχεια θα υιοθετήσουν η υψηλή ραπτική και το  Prêt-à-Porter.

1960 blog 24

Στη δεκαετία του ’60, η Αγγλία δίνει το ρυθμό στη μόδα. Εδώ και πολλά χρόνια, η τελειότητα και η διαχρονικότητα των δημιουργιών των άγγλων έχει προσδώσει μία παγκόσμια φήμη και ειδικά το 18ο αιώνα, η μόδα gentry είχε επηρεάσει έντονα το ανδρικό ρούχο. Αλλά ποτέ έως τώρα (στα 1960) δεν είχε παίξει η Αγγλία τόσο σημαντικό ρόλο στη διάδοση νέων τάσεων.

Στη δεκαετία αυτή, η καρδιά της παγκόσμιας Μόδας δε χτυπά σε κανέναν παρισινό Οίκο Μόδας αλλά σε ένα δρόμο του Λονδίνου, την Carnaby Street. Εδώ, οι νέοι μπορούν να αγοράσουν ότι είναι “in”, ρούχα καινούργια ή μεταχειρισμένα. Τα ρούχα-ευκαιρίες άλλωστε είναι ιδιαίτερα chic : πουλόβερ πλεκτά με δαντέλες και σε μεγάλη ποικιλία χρωμάτων, τσάντες-ταγάρια, δερμάτινοι σάκοι με κρόσσια, ινδικό στυλ, δερμάτινα σακάκια και jeans, λουλουδάτα φορέματα και πουκάμισα διακοσμημένα με μοτίβα op art διάφανα, ή στυλ «γιαγιάς» με σχέδια ντεμοντέ και πολλά ρομαντικά βολάν, μίνι φούστες και καλσόν ασορτί με μικρά μοτίβα και σε πολλά χρώματα, ότι μπορεί να φανταστεί ένας νέος μπορεί να το βρει στην Carnaby Street.

1960 blog 25

Το Λονδίνο στο ρυθμό του swing

Όπως η Mary Quant, και άλλοι δημιουργοί της δεκαετίας του ’60, η Barbara Hulanicki βρίσκει τη Μόδα της δεκαετίας του ’50 ιδιαίτερα παλιομοδίτικη. Έτσι, αποφασίζει να την αλλάξει. Δημιουργεί την Biba, την πρώτη επιχείρηση πώλησης ρούχων δι’ αλληλογραφίας που απευθύνεται στους νέους. Τα μοντέλα της ξεφεύγουν από τα απαλά χρώματα και αποκαλύπτουν ρομαντικές εμπνεύσεις, νοσταλγικές και συχνά εξωτικές.Το 1973, ανοίγει ένα μαγαζί στυλ art deco που προτείνει επίσης ανδρικά ρούχα καθώς και αξεσουάρ διακόσμησης.

1960 blog 26

Το ρομαντικό και διαχρονικό στυλ της Laura Ashley εμφανίζεται και αυτό στη δεκαετία του ’60. Αφού έκανε το ξεκίνημά της στο τύπωμα υφασμάτων, η Ashley ρίχνεται στη δημιουργία φορεμάτων ενός στυλ εξοχής, εντελώς θηλυκού : λουλουδάτα εμπριμέ, βολανάκια, άνετες φούστες και σακάκια spencer χαρακτηρίζουν ακόμη και σήμερα το στυλ Ashley, που επιβλήθηκε σ’ ολόκληρο τον κόσμο και παραμένει πάντα στο πλάι των πιο επίκαιρων τάσεων.

1960 blog 27

Op art, pop art, rock, Beatles – και στον τομέα της Τέχνης, η εποχή αυτή βρίσκεται κάτω από το πνεύμα της εμπειρίας, της τομής με το παρελθόν, της αναζήτησης της εντυπωσιακής καινοτομίας. Εδώ, η ταχύτητα, η ευκολία αναπαραγωγής και η ευχαρίστηση της κατανάλωσης γίνονται αξίες. Οι διάφορες μορφές τέχνης χαρακτηρίζονται από μία εμφανή τάση να καλύψουν το χάσμα ανάμεσα σε λαϊκή και ελιτίστικη κουλτούρα. Έτσι, οι Beatles τοποθετούν μία ορχήστρα εγχόρδων σαν φόντο στη μουσική τους, ενώ ο Andy Warhol, ποπ καλλιτέχνης αναγνωρισμένος παγκόσμια, ζωγραφίζει κουτιά σάλτσας ντομάτας και ισχυρίζεται ότι δημιουργεί τέχνη εμπρός στα τρομοκρατημένα βλέμματα των καλλιεργημένων αστών.

1960 BLOG 28

Andy Warhol

Η αναπαραγωγή σε σειρά γίνεται καλλιτεχνική αρχή, όπως άλλωστε και ο φωτογραφικός ρεαλισμός ή η τεχνική της κουνημένης εικόνας. Η αύρα του μοναδικού έργου αφήνει τη θέση της σε μια νέα προσέγγιση της Τέχνης και της αποστολής των καλλιτεχνών μέσα στη βιομηχανική κοινωνία : τα θέματα και οι τεχνικές πρέπει να συμβαδίζουν με την εξέλιξη του κόσμου. Το happening προσφέρει μια νέα μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης, εντελώς επίκαιρης, αντι-μουσειακής και προκλητικής, η οποία προσπαθεί να φέρει κοντά την Τέχνη στην καθημερινή ζωή. Ο «νέος ρεαλισμός» παρουσιάζει μπερδεμένες εικόνες ανθρώπων και αντικειμένων, ενώ η op art του Victor Vasarely μπερδεύει το βλέμμα του θεατή με οπτικές ψευδαισθήσεις. Ομοίως με το λεξιλόγιο άλλων καλλιτεχνικών τάσεων, αυτό του Vasarely, γεωμετρικό, βρίσκει έκφραση μέσα στη Μόδα.

1960 blog 29

Εμπνευσμένες από τα σύγχρονα καλλιτεχνικά ρεύματα, οι δημιουργίες του Yves Saint-Laurent δημιουργούν πανικό.

1960 blog 30

Yves Saint-Laurent

Η φημισμένη του συλλογή του 1965 παρουσιάζει φορέματα ίσια από ζέρσεϋ, των οποίων τα επιμέρους κομμάτια είναι ραμμένα με τέτοιον τρόπο ώστε να υπονοούν τους πίνακες του Mondrian.

1960 blog 31

Σύμφωνα με τον Yves Saint-Laurent, αυτές οι φόρμες, οι αυστηρά γεωμετρικές, εναρμονίζονται έξοχα με το γυναικείο σώμα. Η σειρά «φορέματα pop art» εμπνέεται από τους πίνακες του Andy Warhol ή του Roy Lichtenstein. Μεγάλα μοτίβα σε ίσια κοντά φορέματα, σε έντονα χρώματα, ή εντυπώσεις οφθαλμαπάτης, όπως για παράδειγμα μια σιλουέτα προφίλ στο εμπρός μέρος του φορέματος, η οποία δημιουργεί μία εντύπωση οπτικής έκπληξης και δίνει στο μοντέλο την αίσθηση της καθημερινότητας. Ο μοντερνισμός γίνεται χειροπιαστός μέσα από το σοκ του νέου και του εντυπωσιακού και επικρατεί της ομορφιάς με την παραδοσιακή έννοια του όρου.

Η φουτουριστική Μόδα, που έχει οπαδούς κυρίως ανάμεσα στους γάλλους δημιουργούς, βρίσκεται στους αντίποδες της μόδας Hippie. Το μόνο κοινό είναι η αχαλίνωτη φαντασία που εκφράζεται πάνω στο μοντέλο. Τυπικά είναι δύο αντίθετοι κόσμοι. Σε μία εποχή όπου οι beatniks παθιάζονται με τη λογοτεχνική και κινηματογραφική επιστημονική φαντασία και όπου ο άνθρωπος πατά το πόδι του στη σελήνη, η μόδα ψάχνει για στοιχεία ουτοπικά, στοιχεία που καταδεικνύουν έναν κόσμο ολοκληρωτικά κυριευμένο από την τεχνολογία ή την κατάκτηση του διαστήματος.

Αν λοιπόν δεν είμαστε βέβαιοι για το αν ο Courrèges  ανακάλυψε τη μίνι φούστα, το σίγουρο είναι ότι άνοιξε τις πόρτες γι’ αυτή τη νέα τάση. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που ενσαρκώνει στο πρόσωπό του τη Μόδα της δεκαετίας του ’60.

1960 blog 32

André Courrèges

Τα φορέματά του, κοντά, σκληρά συχνά χωρίς μέση, είναι το ίδιο διάσημα με τα σακάκια του από δέρμα ίσιο ή τσαλακωμένο, τα λευκά του μποτίνια που φοριούνται χειμώνα – καλοκαίρι με παντελόνι ή φόρεμα και οι διαστημικές του κάσκες, που αφήνουν μετά βίας να φανεί το πρόσωπο.

1960 blog 33

Ο Courrèges κάνει το παντελόνι το βασικό στοιχείο της γυναικείας γκαρνταρόμπας. Δεν εμπνέεται όμως πια από τη γραμμή του ανδρικού παντελονιού. Σχεδιάζει παντελόνια – σωλήνες, που στερεώνονται στους γοφούς, συνδυασμένα με τοπ κοντά και τετράγωνα, που αφήνουν έξω τη μέση.

1960 blog 34

Παρουσιάζει πλεκτά ταγιέρ – παντελόνια, κολλητά, και δημιουργεί ολόσωμες φόρμες .Η Caroline Rennolds Milbank θεωρεί τον Courrèges  τον Le Corbusier της Μόδας. Υπενθυμίζει την αίσθηση των αναλογιών που ανέπτυξε ο Courrèges – μηχανικός στη βασική του εκπαίδευση – κατά τη μαθητεία του στον Οίκο Balenciaga.

Η μόδα του Courrèges χρωστάει τη φουτουριστική της πλευρά στην απόλυτη απλότητα του μοντέλου που συνδέεται με μία προφανή λειτουργικότητα. Τα αγαπημένα του χρώματα – λευκό, ροζ, τυρκουάζ, μπλε του πάγου – και τα μοτίβα του, απλά και ξεκάθαρα (μεγάλες ρίγες, καρώ και λουλούδια αόριστα σχεδιασμένα) κάνουν το στυλ του μοναδικό. Φέρνουν επανάσταση στη μόδα και την κάνουν ιδανική έκφραση του αιώνα των διαστημικών κατακτήσεων.

1960 blog 35

Ο Paco Rabanne εργάστηκε επίσης στον Οίκο Balenciaga μετά από τις σπουδές του στην αρχιτεκτονική. Με τα φορέματά του από πλαστικό και μέταλλο, που παρουσίασε για πρώτη φορά το 1965, εισάγει στη Μόδα ένα νέο υλικό, το οποίο ενσαρκώνει το πνεύμα της εποχής και το μέλλον ταυτόχρονα και που όμως ποτέ δεν κατάφερε να επιβληθεί σ’ αυτή τη μορφή.

1960 blog 36

Paco Rabanne

Φορέματα με φύλλα μεταλλικά και δαχτυλίδια, φορέματα μεταλλικά ή από πεπιεσμένο πλαστικό : αυτά τα μεμονωμένα κομμάτια έχουν γίνει μουσειακά αντικείμενα. Τελικά, παρά τη φουτουριστική του όψη, δεν είναι εύκολο να φορέσει κανείς αυτά τα μοντέλα, όπως οι δημιουργίες του Courreges.

1960 blog 37

1960 blog 38

Η «Barbarella» (1968), ταινία επιστημονικής φαντασίας του Roger Vadim, εμπνευσμένη από το ομώνυμο εικονογραφημένο με πρωταγωνίστρια την Jane Fonda, αποδεικνύει πόσοεξωπραγματικά μοντέλα του Rabanne «κολλούσαν» με το φανταστικό των σεναρίων επιστημονικής φαντασίας.

1960 blog 39

Στο “Philosophische Kultur” ο κοινωνιολόγος Georg Simmel σημειώνει ότι σχετικά με τον 19ο και τις αρχές του 20ου αιώνα, η μόδα επέτρεπε στις υψηλές κοινωνικά τάξεις να ξεχωρίζουν στην εμφάνισή τους από τα οικονομικά κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Από τη στιγμή που μια μόδα διαδίδεται και υιοθετείται απ’ όλους, δεν εκπληρώνει πια τον προορισμό της και πρέπει συνεπώς να αντικατασταθεί από μια νέα τάση.

Η θεωρία αυτή δεν ανταποκρίνεται πια στην πραγματικότητα του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα. Εδώ βλέπουμε μεγάλες καινοτομίες στη μόδα να ξεκινάνε από το δρόμο και όχι, όπως στο παρελθόν, από την υψηλή ραπτική.

Η δεκαετία του ’60 προετομάζει την δεκαετία του ’70 που χαρακτηρίζεται από μια πολιτικοποίηση της δημόσιας ζωής που ξεκινά κατά κύριο λόγο από τη νεολαία. Παγκόσμια προβλήματα, όπως ο ψυχρός πόλεμος και η κούρσα των εξοπλισμών των μεγάλων δυνάμεων, καθώς και ερωτήματα σχετικά με την οικολογία, προκαλούν διαρκώς νέες κρίσεις, μετά τα γεγονότα του Μάη του ’68 και μέχρι τις τρομοκρατικές ενέργειες στην Ευρώπη.

Η επιστροφή στη φύση – αυτή είναι η μαγική φόρμουλα που περίπου κατά την περίοδο της πρώτης πετρελαϊκής κρίσης (1973) σπρώχνει τις νέες γυναίκες, ακόμη και τους άνδρες, να εφοδιαστούν με βελόνες για πλέξιμο : ό,τι μπορεί να φορεθεί (γιλέκο, μακρύ φόρεμα με εσάρπα ασορτί, το τεράστιο σάλι) φτιάχνεται στο χέρι, συμπεριλαμβανομένων και όλων των αντικειμένων διακόσμησης.

Πανέμορφες μου, όμως μην τα θέλετε όλα δικά σας. Για τη δεκαετία του ’70 θα μιλήσουμε σε επόμενη συνάντηση μας.

1960 blog 40

Photo by Richard Avedon

Η  Πρώσα  Veruschka  von  Lehndorff, με ύψος 1,90 μέτρα, χρώμα μαλλιών, φυσικό  σκούρο ξανθό, χρώμα ματιών μπλε – γκρι, τέλειες αναλογίες και πόδια που ξεκινάνε από το λαιμό. Είχε άδικο η Μίτση,η αδελφή του ανυπέρβλητου Λάμπρου Κωνσταντάρα,  που έλεγε, άτιμη κοινωνία που άλλους τους ανεβάζεις και άλλους  τους κατακρημνίζεις στα βάραθρα;

Je vous embrasse très fort

Bessy.

by the lovely author Bessy Giovri

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s